De studententijd is een leuke en leerzame tijd, maar gaat vaak ook gepaard met prestatiedruk en stress. Uit onderzoek van RIVM en het Trimbos-instituut (2023) blijkt dat meer dan 50% van de studenten stress ervaart tijdens de studie, wat kan leiden tot studievertraging of zelfs uitval. Hogescholen en universiteiten worden daarom aangespoord om niet alleen te investeren in vakinhoud, maar ook in de persoonlijke ontwikkeling en het mentaal welbevinden van studenten. Het doel? Veerkrachtige professionals opleiden die stevig in hun schoenen staan in een snel veranderende maatschappij.
Wereldwijd worden in het hoger onderwijs al verschillende stressreducerende programma’s ingezet, waaronder dierondersteunde interventies. De eerste resultaten zijn veelbelovend: studenten voelen zich rustiger en meer op hun gemak na contact met dieren. Tegelijkertijd zijn deze programma’s niet altijd makkelijk te realiseren vanwege o.a. kosten, logistiek en beperkte inzet vanwege impact op dierenwelzijn. Dat heeft geleid tot een groeiende interesse in virtuele alternatieven.
Samenwerking tussen praktijk, onderzoek en onderwijs
Aeres heeft deze ontwikkeling vormgegeven in een uniek project. In het voorjaar van 2024 is via een O&I-aanvraag een kleinschalig VR- interventieonderzoek uitgevoerd door Richard Griffioen, Sara Albone, Elly van Putten en Sandra Haven-Pross. Een belangrijke bijdrage werk geleverd door vierdejaars studente Diergezondheid en Management Kayleigh Poel in het kader van haar afstuderen. Het virtuele programma is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met VRiend Studio.
Virtuele dieren en stressbeleving
Op de locaties Aeres Wageningen, Barneveld en Dronten werd een virtueel dierinterventieprogramma getest bij 34 studenten. De sessies vonden plaats steeds in de week voorafgaand aan een tentamenperiode – een moment waarop stress vaak piekt.
Studenten ondergingen één van drie interventies van tien minuten: een VR-ervaring met dolfijnen, een interactieve VR-sessie met een konijn of het kijken van een dierdocumentaire. De effecten op stressbeleving en gemoedstoestand werden gemeten met vragenlijsten én met fysiologische metingen van hartslag en hartslagvariabiliteit (HRV).
De eerste resultaten lieten zien dat vooral de VR-interventies met dieren leiden tot een daling in stressbeleving en negatieve gevoelens. De dierdocumentaire liet eveneens een positief effect zien op de gemoedstoestand. Hoewel het onderzoek kleinschalig was, biedt dit programma waardevolle aanknopingspunten voor vervolgonderzoek en een bredere inzet. De resultaten van het onderzoek zijn gepresenteerd op een internationaal antrozoölogie congres (ISAZ), waar ze enthousiast werden ontvangen.
Vervolgstap: duurzame inzet in Dronten
Op basis van de bevindingen is besloten om het programma verder uit te bouwen. In overleg met de studentencoach en decaan in Dronten wordt gekeken hoe de virtuele interventies structureel ingezet kunnen worden om studenten te ondersteunen.
Dit project laat zien hoe technologie, inzet van dieren en onderwijsinnovatie elkaar kunnen versterken in het vergroten van studentenwelzijn.