Professionele identiteit en organisatieontwikkeling

Onze kenniskring bestaat uit vijf onderzoekers; momenteel één van Aeres Hogeschool Wageningen (Tom van Oeffelt); en vier van buiten (Cees den Hartog, Elly van den Berg Thomassen (CHE), Desiree Bierlaagh (mboRijnland), Daphne Heemskerk (Hogeschool INHolland)). De inhoudelijke overlap in ons onderzoek zit in het feit dat we allemaal werken aan onderzoek op thema’s die relateren aan professionaliteit en professionele identiteit. Daarnaast werken we met elkaar aan het beter vastpakken van wat we ‘Work-based Research’ noemen. Dat is een vorm van praktijkgericht onderzoek. Het kan lijken op  Actie-onderzoek en toch is het anders, denken we. Dat is precies waar we aan werken: uitzoeken of we dat anders goed kunnen verwoorden. We voelen bijvoorbeeld dat het dichter op opgaven zit dan op uit onderzoek gestuurde vragen. Het positioneert de onderzoeker ook anders dan vaak in andere manieren van onderzoek. En de taal van organisatieontwikkeling ligt dichterbij dan de taal van de methodologie, zo is onze indruk. Met dit soort vermoedens, vaak gebaseerd op ervaringen, zijn we onderweg naar een beeld van wat  wij Work-based Research noemen.

De PI-onderzoeksgroep vormt de vaste kern van het onderzoek naar professionele identiteit. Na het basisboek (Je Binnenste Buiten) en het praktijkboek (Mijn Binnenste Buiten) richt deze onderzoeksgroep zich nu op identiteitwerk, de verschillen tussen de beroepsgroepen en de vertaling naar hoe daar in de organisaties mee om te gaan. We willen daarmee bijdragen aan goed werk (werk dat ethisch, excellent en energiek is).

Die hamvraag naar ‘wanneer doe ik het nu goed’ is niet alleen een vraag van de afzonderlijke professional. Goed werk is steeds vaker werk van teams,. De vraag ‘wanneer doe ik het goed’ is daarmee een collectieve vraag. Een vraag die ook nog eens contextueel is, die verbonden is aan een opgave, aan een klus die er echt toe doet. Goed werk leveren vraagt gericht combineren van leren en realiseren. Actie en reflectie zijn daarin van belang, maar zonder norm geen reflectie. Dus hoe kom je nu met elkaar tot normen, tot beelden van goed werk (wat we noemen professionele frames). Daar is dit onderzoek op gericht. Daarbij willen we de praktijken waar we onderzoek doen ook meteen een stap verder helpen. In het mbo hebben we als penvoerder van een consortium, een eerste grote studie gedaan. Resultaten daarvan zijn te lezen in: ‘Samen op zoek naar goed werk. Professioneel framen van de teamopgave’ (Van Oeffelt et al., 2021).

Practoraten dragen sinds ca. 2012 bij aan een lerende innovatiecultuur in het mbo. Practoren vormen een relatief nieuwe beroepsgroep, zonder collectief referentiekader voor het functioneren. De eisen aan practoren worden door afzonderlijke mbo-instellingen bepaald. Steeds meer practoren zijn op zoek naar professioneel houvast. Het doel van dit Professional Doctorate (PD) is om de beroepsgroep van practoren te versterken door de professionele ontwikkeling van practoren te ondersteunen. Professionele ontwikkeling wordt hierbij gezien als de wijze waarop practoren als beroepsbeoefenaars ontwikkelen en leren in hun praktijkcontext. Door impliciete praktijkervaring en kennis te expliciteren, kan er vervolgens met beroepsgenoten worden uitgewisseld in een collectiever leerproces. Dit kan individuele practoren ondersteunen in hun handelen en de beroepsgroep versterken. Klik hier voor meer informatie over dit onderzoek.

In maatschappelijke transities is veel ruimte voor experimenten, onderzoek en het delen van inzichten. Tegelijk blijft het lastig om praktijken te verbinden en collectief te leren in een complex veld. Transitieprofessionals en hun netwerken zoeken daarom naar houvast. Dit Professional Doctorate (PD) vindt plaats binnen de coöperatie Leren voor Morgen en heeft als doel de kracht van netwerken in transities te versterken. Zo groeien losse praktijken uit tot een samenhangend geheel en ontstaat betere verbinding tussen onderzoek, ontwikkeling en praktijk. Meer informatie over dit onderzoek.

Wat kenmerkt de beroepsidentiteit van de docent in het groenonderwijs, en wat veroorzaakt zijn, haar of diens identiteitswerk in de dagelijkse werkpraktijk? Welke spanning ontstaat er tussen wie zij als docent willen zijn en wat de organisatie en het beroep van hen vraagt, en hoe draagt dit bij aan of belemmert dit hun ontwikkeling? Met de uitkomsten van het onderzoek naar identiteitswerk van deze specifieke groep docenten wil dit lectoraat bijdragen aan het behouden, en voldoende en (blijvend) goed opleiden van docenten voor het groenonderwijs. Daarmee draagt het lectoraat bij aan de doelstelling van de landelijke Groene Onderwijsregio waar Aeres Hogeschool Wageningen onderdeel van uitmaakt. Lees meer over dit onderzoek.

Het platteland is in transitie om de balans tussen economie, ecologie en de sociale omgeving opnieuw vorm te geven. De boerderij heeft perspectief nodig voor een bedrijfsstrategie die economisch verantwoord en van waarde is voor de sociale en ecologische omgeving. De focus ligt sterk op de negatieve effecten van het boerenbedrijf, in het project ‘Diamant van ons platteland’ onderzoekt een consortium van verschillende hogescholen de huidige en potentiële positieve effecten.  Aeres Hogeschool Wageningen verdiept de kennis over het boerenbedrijf vanuit beroepsidentiteit.