Van Arkel schetste een landbouwsector die voor grote uitdagingen staat. De vraag naar duurzamer voedsel, minder gebruik van gewasbeschermingsmiddelen, klimaatverandering, geopolitieke spanningen en concurrentie om ruimte leggen een steeds grotere druk op boerenbedrijven. Volgens hem komen al deze vraagstukken samen op het boerenland, waar ondernemers dagelijks keuzes moeten maken over voedselproductie, duurzaamheid en bedrijfsvoering.
Kringlooplandbouw als richting
Het lectoraat ziet kringlooplandbouw als een belangrijke werkrichting voor de toekomst. Daarbij gaat het niet om volledig gesloten kringlopen – iets wat in de huidige mondiale economie niet realistisch is – maar om het zo circulair mogelijk organiseren van voedsel-, energie- en nutriëntenstromen. Het lectoraat onderzoekt hoe biologie, technologie en samenwerking kunnen bijdragen aan het sluiten van kringlopen op bedrijfs-, regionaal en gebiedsniveau.Een belangrijke voorwaarde voor innovatie is volgens Van Arkel duidelijk en stabiel beleid. Boeren moeten kunnen investeren in nieuwe gewassen, technieken en bedrijfsmodellen met een horizon van tien tot vijfentwintig jaar. Zonder voldoende zekerheid blijven noodzakelijke innovaties uit.
Vier onderzoekslijnen
De activiteiten van het lectoraat rusten op vier pijlers:
- Regeneratieve landbouw, met aandacht voor bodem, water, biodiversiteit en koolstofopslag;
- Sleuteltechnologieën, zoals robotica, sensortechnologie en agrovoltaics;
- Het sluiten van kringlopen van voedsel, energie en mineralen;
- Verdienvermogen en toekomstperspectief voor agrarische ondernemers.
Binnen deze thema’s werkt het lectoraat aan uiteenlopende onderzoeksprojecten. Voorbeelden zijn onderzoek naar nieuwe gewassen zoals yacon, erwten en bonen, projecten rond organische meststoffen en weerbare teeltsystemen, en samenwerkingen op het gebied van robotica in de witlofteelt. Ook wordt onderzocht hoe reststromen uit de landbouw kunnen worden opgewaardeerd tot nieuwe producten en hoogwaardige eiwitten. Een voorbeeld is ook CropXR, dat tot doel heeft weerbare akker- en tuinbouw rassen te ontwikkelen. Met studenten bestuderen we de weerbaarheid van uienrassen tegen verstoring in de bodem, denk dan aan verdichting of zuurstoftekort
Samenwerking
Een centrale rol is weggelegd voor samenwerking. Studenten, onderzoekers, docenten, ondernemers en maatschappelijke partners werken samen aan praktijkgerichte oplossingen. Volgens Van Arkel ontstaan juist in die samenwerking nieuwe kringlopen van kennis en materialen, waarin inzichten uit wetenschap, onderwijs en praktijk elkaar versterken.Het lectoraat wil opgedane kennis niet alleen ontwikkelen en valideren, maar ook verankeren in het onderwijs. Zo worden studenten actief betrokken bij experimenten, praktijkonderzoek en innovaties die bijdragen aan een toekomstbestendige landbouw.
Eerste resultaten
Hoewel het lectoraat nog maar een jaar bestaat, zijn al verschillende onderzoeksprojecten en samenwerkingen gestart. Van Arkel benadrukte daarbij de belangrijke bijdrage van studenten, docenten, onderzoekers en externe partners. Het lectoraat wil de komende jaren uitgroeien tot een platform voor kennisuitwisseling en innovatie, waarin circulaire oplossingen voor de landbouw van de toekomst worden ontwikkeld en gedeeld. ‘Door wetenschap, praktijk en onderwijs te verbinden, kunnen nieuwe kringlopen van kennis en materialen ontstaan die bijdragen aan een weerbaar, duurzaam en economisch gezond voedselsysteem,’ aldus Van Arkel.
Na zijn inaugurele reden was het de beurt aan Erik Smale, een melkveehouder die van omdenken houdt. Met zijn melkveebedrijf is hij demobedrijf voor LVVN. Hij focust zich binnen zijn bedrijf op het totaalplaatje: gezonde koeien, gezonde voeding en gezonde bodem . Dat resulteert vervolgens in en goed functionerend systeem. Smale had als advies voor Van Arkel: ‘Probeer de politiek mee te krijgen, anders wordt het lastig om ergens te komen.’
Daarna kreeg prof.dr.ir. Niels Anten het woord. Hij is hoogleraar/leerstoelhouder Crop and Weed Ecology bij WUR. Hij reflecteerde op een aantal geschetste scenario’s. Economische groei leidt volgens hem tot het opraken van grondstoffen. ‘We vinden meer grondstoffen, maar vervuiling maakt de wereld onleefbaar. En technologie helpt ons bronnen efficiënt te gebruiken minder te vervuilen. Maar technologie zelf verbruikt zoveel grondstoffen, tijd en kennis dat er weinig overblijft.’ Daarom is volgens Anten visie en stabiliteit harder nodig dan ooit. Hij hoopt dat Van Arkel daar een bijdrage aan kan leveren.
|
|
|
|